GESPREKSTHEMA'S

Palliatieve zorg

Als je heel erg ziek bent, is dat een grote schok. Voor jezelf en voor de mensen van wie je houdt. Er komen veel vragen over de nabije toekomst: hoe zal dat gaan?  Wat staat me te wachten op lichamelijk en medisch vlak, zal ik pijn krijgen? Gesprekken met arts en naasten kunnen gaan over palliatieve sedatie, euthanasie, opname in een hospice. Maar ook andere vragen: Is er een andere kant of niet? En als ik dat geloof, wat is er aan de andere kant? Oordeel? Licht? Hel?

Een ander, minstens even belangrijk hoofdstuk, is het loslaten van het geleefde leven.  Het kan helpen om onder woorden te brengen wat gelukt is in het leven, wat mogelijk niet af is, wat nog aandacht nodig heeft.

Vele mensen maken de balans op van hun leven; ze vertellen hun levensverhaal om zo ook weer wat invloed te ervaren op wat hen overkomt.  Wat heeft u nodig om afscheid te nemen van het leven? Wat kan een bron zijn van hoop? De antwoorden op deze vragen zijn voor ieder mens anders. Een ritueel kan helpen om hier een passende vorm voor te vinden.

Afscheid nemen van leven

Misschien wel het moeilijkste van sterven is afscheid nemen van je naasten. Naast het hebben van (gezamenlijke) gesprekken, kunnen we ook een persoonlijk en bijzonder ritueel vormgeven waarin er tijd en aandacht is voor elkaar, voor dankbaarheid en woorden van afscheid.

Rituelen kunnen je helpen om afscheid te nemen van het leven en van elkaar. Met een ritueel kun je een speciaal moment creëren: alsof de tijd verdicht en er heel veel samenkomt. Het helpt jou om een belangrijk moment vorm te geven, vaak met behulp van symbolen, zoals een kaars of een handoplegging. 

Daardoor is de werking krachtig en werkt deze dieper dan woorden alleen. Het geeft ruimte voor een andere verbinding met elkaar; in de apart gezette tijd van een ritueel voel je je diep verbonden met de anderen die delen in dat moment.

Ik zie er naar uit om samen met jou een goed passend ritueel vorm te geven en te beleven.

Mantelzorg

Wanneer iemand ziek of stervende is, heeft dat zeker ook zijn weerslag op de naaste familie. Een partner of kinderen kunnen worstelen met het proces van zorgen en afscheid nemen. Het kan soms heel bijzonder en wenselijk zijn om als gezin het proces samen aan te gaan. Vaak heb ik gesprekken met beiden partners in het proces. De ziekte treft niet een, maar meestal op zijn minst twee mensen, soms ook een heel gezin. Ook (jonge) kinderen zijn er vaak bij gebaat om het verdriet en verlies goed door te kunnen spreken en op deze wijze te verwerken. Ik heb verschillende werkvormen die in het bijzonder voor kinderen geschikt zijn. 

De zorg die mantelzorgers geven is vaak intensief en emotioneel en er is soms weinig ruimte voor het eigen leven, naast de ziekte. U kunt er daarom ook voor kiezen om een individueel gesprek met mij aan te gaan, zowel degene die getroffen is door ziekte als zijn of haar mantelzorger. Op deze wijze kunt u ook ruimte geven aan ieders proces.

Keuzes

In een medisch traject kan er van alles op u afkomen. Wanneer u te horen krijgt dat u ernstig ziek en niet meer te genezen bent, heeft u veel te verwerken. Soms krijgt u ook ingrijpende keuzes voorgelegd; wilt u nog levensverlengende behandelingen? Er is vaak veel mogelijk op dit vlak. Maar wat betekent dat voor de kwaliteit van leven? Hoe wilt u omgaan met pijnbestrijding en hoe ziet u de laatste tijd voor u? Wanneer is het voor u genoeg en wilt u het sterven in eigen hand hebben bijvoorbeeld door (zelf-) euthanasie? Wilt u het leven zo lang mogelijk rekken? En hoe kunt u zo lang mogelijk uw kwaliteit van leven behouden?

Niemand kan u vertellen wat de beste keuze is, dat is helemaal aan u. En dat kan het juist ook zo moeilijk maken. Want soms hebben naasten en zorgprofessionals ook hun eigen ideeën hierover. Maar wat past bij u, bij uw eigen manier van leven en sterven? Over dit keuzeproces kunt u met mij in gesprek gaan. Ik zal daarbij op geen enkele wijze sturend zijn. Ik kan alleen samen met u op onderzoek gaan, naar wat voor u belangrijke en sturende waarden in het leven zijn.

Daarnaast is goede informatie van belang voor het maken van de juiste keuzes. Voor meer informatie omtrent het levenseinde en het hebben van een ongeneeslijke ziekte, verwijs ik u naar het boek van de huisarts Jaap Schuurmans en publicist Bert van Ummelen (2014), Wat nu? Gids voor wie te maken krijgt met ongeneeslijke ziekte, Bohn Stafleu van Loghum

Rouw- en verliesverwerking

Wij hechten als mensen aan andere mensen. Dat maakt het leven ook de moeite waard. Liefde en zorg zijn belangrijke krachten in het leven. Er zit echter ook een keerzijde aan. Wanneer wij onze naasten verliezen, grijpt dat diep in het leven in. Pijn, verdriet, angst, soms ook schuldgevoel en schaamte nemen het stuur dan soms van ons over. Rouwen is soms hard werken. De filosoof en theoloog Dorothee Sölle noemt rouwen
 

“Iets organiseren tegen de kou en tegen het vergeten.”


Het verdriet en verlies zal uiteindelijk een plekje krijgen. Een blauwe plek, een litteken; de pijn gaat nooit over, maar wordt leefbaarder. Soms gaat dat vanzelf, soms heeft u iets meer hulp nodig. Samen kunnen we hier aan werken.

Kinderen

Ook voor kinderen is rouwverwerking van groot belang. Onbekendheid en onwetendheid over de dood kunnen kinderen angstig maken. Onze fantasie over de dingen waar we niks van weten, is vaak beangstigender dan de werkelijkheid. Erover praten, bijvoorbeeld aan de hand van verschillende beeldende materialen kan dan steunend zijn.  

Er zijn goede werkvormen die ook voor (kleine) kinderen een steun kunnen zijn en bronnen van troost kunnen bieden. Die kunnen helpen bij het verwerkingsproces bij rouw en verlies. Ik kan u daarin adviseren en eventueel de begeleiding van kinderen tijdelijk op me nemen.

Mensen met een verstandelijke beperking

Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt vaak hetzelfde als voor kinderen op het vlak van rouw en verliesverwerking, omdat hun cognitief niveau vaak overeenkomsten heeft met het ontwikkelingsniveau van kinderen. Wat het soms nog moeilijker kan maken om verlies te verwerken, is dat de dood voor hen een nog onbegrijpelijker begrip is dan voor ons.

Voor ieder mens is de dood een mysterie, maar voor mensen met een verstandelijke beperking is het helemaal moeilijk te begrijpen. Dat zorgt er vaker voor dat rouwverwerking, ook jaren na het sterven van een dierbare, voor grote problemen en innerlijke conflicten kan zorgen. Het kan daarom belangrijk zijn de ondersteuning op tijd op te starten, het liefst wanneer een dierbare nog in leven is. Ik heb de beschikking over specifieke beeldende materialen en werkvormen voor mensen met een verstandelijke beperking om het gesprek over verlies en sterven aan te gaan. Op deze wijze kan iets wat in eerste instantie onbegrijpelijk en beangstigend is toch een plek krijgen in het leven van iemand.

 

ZINGEVING EN ETHIEK VOOR ZORGPROFESSIONALS

Training en advies op maat voor uw organisatie

info@zinlab.nl

 

ZINGEVINGSPRAKTIJK VOOR LEVENSVRAGEN IN WAALRE

Gesprekken en begeleiding op maat

06 - 1713 7235